Steeds meer mensen krijgen te maken met een melanoom, een vorm van huidkanker die ontstaat uit pigmentcellen. Omdat de aandoening snel kan groeien en uitzaaien, is vroege herkenning belangrijker dan ooit. Dermatologen zien dat vooral mensen met een lichte huid, veel zonverbranding in het verleden of meerdere moedervlekken extra risico lopen. Toch kan een melanoom bij iedereen ontstaan, zelfs op plekken die weinig zon krijgen.

Wat een melanoom precies is

Een melanoom ontstaat meestal uit een bestaande moedervlek, maar kan ook plotseling verschijnen als een nieuwe plek. Het is vaak donker van kleur, maar kan ook lichter of zelfs bijna huidskleurig zijn. De vorm is meestal asymmetrisch en de randen zijn onregelmatig. Een verandering in grootte of kleur, jeuk of bloeden zijn signalen om alert op te zijn.

De groei van melanomen is anders dan die van gewone huidplekken. Waar een moedervlek vaak jarenlang hetzelfde blijft, verandert een melanoom juist in een relatief korte periode. Daarom wordt mensen aangeraden om de huid af en toe zelf te controleren.

Waarom vroeg ingrijpen zo belangrijk is

Een melanoom dat in een vroeg stadium wordt ontdekt, is vaak goed te verwijderen met een kleine ingreep. De vooruitzichten zijn in die fase gunstig. Wanneer de tumor dieper in de huid groeit, neemt het risico op uitzaaiingen toe. Dit maakt behandelingen intensiever en de herstelperiode langer.

Juist daarom benadrukken huidartsen dat veranderingen aan de huid nooit genegeerd mogen worden. Een kort bezoek aan de huisarts of dermatoloog kan veel onzekerheid wegnemen en in sommige gevallen zelfs levens redden.

Hoe een behandeling eruit kan zien

Bij een vroege diagnose is een operatie meestal voldoende. Het melanoom wordt ruim verwijderd om zeker te zijn dat alle afwijkende cellen weg zijn. In latere stadia kan de melanoom behandeling bestaan uit meerdere stappen, zoals aanvullende chirurgie, medicatie die het immuunsysteem versterkt of gerichte therapie waarbij specifieke tumoreiwitten worden aangepakt.

De keuze voor een behandeling hangt af van de diepte van het melanoom, de plek op het lichaam en of er sprake is van uitzaaiingen. Artsen stellen dit zorgvuldig vast met lichamelijk onderzoek, eventueel aangevuld met echo of scan.

Wat je zelf kunt doen om risico te verminderen

Hoewel niet alle melanomen voorkomen kunnen worden, helpt bewuste huidzorg wel. Dermatologen adviseren om zonverbranding te voorkomen, vooral bij kinderen. Ook regelmatig insmeren en wegrijden van de felle middagzon verkleint het risico. Daarnaast helpt het om moedervlekken en nieuwe plekjes regelmatig te bekijken.

Wie veel moedervlekken heeft of eerder een melanoom heeft gehad, krijgt meestal het advies om jaarlijks een huidcontrole te laten doen.